Suiker in ruwvoer

  • door
Bron:fibraHet grootste gedeelte van het rantsoen van onze paarden bestaat uit ruwvoer. Het gras, hooi en voordroog (kuil) wat wij aan onze paarden voeren bevat gemiddeld 10% suiker. Een paard wat 10 kg ruwvoer op een dag eet krijgt daarmee dus een kilo suiker binnen! (1)

Suiker kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid van paarden. Suiker kan leiden tot insulineresitentie, overgewicht en hoefbevangenheid. Insulineresitentie wordt veroorzaakt door snel wisselende of hoge bloedsuiker spiegel. Overgewicht is een gevolg van een teveel aan calorieën ten opzicht van hoeveel er verbruikt wordt. (2)

Hoefbevangenheid is een verhaal apart. De voornaamste veroorzaker is fructaan, een soort suiker wat niet in de dunnedarm wordt afgebroken maar doorstroomt naar de dikke darm. Daar verstoort het de darmflora wat kan leiden tot een verstoring van de bloedtoevoer in de hoef en uiteindelijk hoefbevangenheid kan veroorzaken. (2)

Steeds meer paarden hebben last van 1 van deze aandoeningen. Het suikergehalte in het rantsoen in de gaten houden en eventueel verlagen is daarom erg belangrijk!

Suiker in hooi en voordroog

Het ruwvoer laten analyseren is uiteraard de meest betrouwbare manier om te kijken hoeveel suiker er in zit. Is dit geen optie, kies dan grof-stengelig hooi met weinig kleur omdat daar gemiddeld minder suiker in zit dan zacht bladrijk ruwvoer met een groene kleur. (3)

Kies er eventueel voor om een deel van het ruwvoer te vervangen door stro. Stro is een zeer geschikt ruwvoer omdat er geen suiker in zit maar juist wel heel veel structuur bevat. Veel mensen zijn bang voor verstoppingen (koliek) door stro maar wanneer je stro op een juiste manier voert is het zeer geschikt ondergewaardeerd ruwvoer. Voer het hooi en stro altijd gemengd. Dan begint je paard met het hooi, komt de speekselproductie en de darmen op gang en is het verteringsstelsel voorbereid op het stro waar je paard na het hooi mee verder gaat. Neem 2 weken de tijd om de hoeveelheid stro in het rantsoen langzaam op te bouwen. Voer nooit stro op een lege maag! Vervang niet meer dan de helft van de minimale drogestof behoefte door stro. Kies stro wat er schoon en mooi geel, glanzend uit ziet.

Door hooi te weken kan het suiker percentage ook naar beneden gebracht worden. Echter heeft weken ook nadelen. Om flink wat suiker uit ruwvoer kwijt te raken moet er lang geweekt worden waardoor ook andere nutriënten verloren gaan. Daarnaast wordt het slapper en zachter wat ten koste gaat van de structuur. Die structuur is juist zo belangrijk voor een paard vanwege het kauwen, speekselproductie en activatie van de darmen.

Nog een belangrijk nadeel van weken is toename van de bacteriekolonies in het ruwvoer. (4)

Suiker in gras

Recent onderzoek heeft uitgewezen dat het suiker percentage in gras de afgelopen 5 jaar flink gestegen is van ongeveer 10 naar 14%. In april is het suiker percentage het hoogst door de koude nachten en zonnig weer overdag. Na april neemt het suiker percentage weer af tot september. In oktober stijgt het suikergehalte weer. (5) Is deze stijging van het suikerpercentage in gras en daarmee in ruwvoer wellicht de oorzaak van het toenemende aantal gevallen insulineresistentie, overgewicht en hoefbevangenheid?

Het suiker gehalte in gras is afhankelijk van de groeiomstandigheden. Licht, temperatuur, water en aanwezigheid van nutriënten in de bodem hebben invloed op de groei van het gras en daarmee de hoeveelheid suiker. Het suiker is als het ware de energie bron voor het groeien van het gras. Wanneer alle groeiomstandigheden optimaal zijn wordt het suiker verbruikt voor het opbouwen van de plant. Op het licht en de temperatuur hebben wij uiteraard geen invloed. Ook beregenen in droge perioden is in vele gevallen niet mogelijk. Waar wij wel wat aan kunnen doen is zorgen dat er voldoende nutriënten in de grond aanwezig zijn. Licht bemesten van het weiland draagt dus bij aan het verlagen van het suiker gehalte in het gras.

Om bovenstaande redenen is het aan te raden om te wachten met beweiden tot na april en het gras langer is. Op dat moment is het suikerpercentage lager. Bouw het beweiden ook langzaam op zodat het verteringsstelsel kan wennen aan gras.

Vanwege het vaak hoge en wisselende suikerpercentage in gras is gras voor paarden eigenlijk geen ideaal ruwvoer. Daarbij komt dat het slap en zacht is en daarbij weinig bij draagt aan veel kauwen en activatie van het verteringsstelsel in tegenstelling tot grofstengelig hooi bijvoorbeeld.

Sommige paardenhouders kiezen voor een graasmasker om de hoeveelheid gras en daarmee het suiker te verminderen. Uit recent onderzoek is gebleken dat graasmaskers bij paarden voor frustratie kunnen zorgen. Daarnaast kiezen paarden met een graasmasker voor het kortere gras, juist dat gras bevat vaak meer suiker dan langer gras. (6)

Nog een nadeel van de hoeveelheid gras beperken is dat het paard niet voldoende drogestof binnen krijgt. Deze droge stof is belangrijk voor een gezond verteringsstelsel. Een paard van 500 kg zou minimaal op een dag ongeveer 40 kg gras moeten kunnen eten! Uiteraard liggen overgewicht, insulineresistentie en hoefbevangenheid dan op de loer!

Een gezondere oplossing zou zijn het paard enkele uren toegang te geven tot het gras en daarnaast op stal of paddock voldoende hooi bij te voeren. Hooi bijvoeren in de wei heeft vaak geen zin omdat paarden de enkele sprietjes gras verkiezen boven het hooi. Onderzoek heeft uitgewezen dat paarden de voorkeur hebben voor slap, zacht ruwvoer boven langstengelig ruwvoer. Het suikerpercentage van het ruwvoer speelt in die keuze geen rol. (7)

  1. Schothorst feed reseach “Chemiche samenstelling en voederwaarde van gras” 2016
  2. J.S. Moore-Colyer, B.G. Fillery “The Effect of three different treatments on the respirable particle content, total viable count and mould concentrations in hay for horses” 2012
  3. CVB reeks nr. 50 “Tabellenboek Veevoeding 2012”
  4. C. Longland, B.M. Byrd “Pasture non-structural carbohydrates and equne laminitis” 2006
  5. CVB documentatierapport nr. 54 “mineralen- spoorelemnten- en vitaminenbehoften van paarden” 2012
  6. Journal of Equine Veterinary Science “Effects of Grazing Muzzles on Intakes of Dry Matter and Water-Soluble Carbohydrates by Ponies Grazing Spring, Summer, and Autumn Swards, as well as Autumn Swards of Different Heights” 2015
  7. Watts “Does Sugar Concentration Determine Hay Preference” 2011

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.